Ander geld voor lokale economie

Henk van Arkel

Er ontstaan steeds meer alternatieve munten in de wereld. Niet omdat het leuke experimenten zijn met een andere vorm van geld, maar omdat nieuwe munten met nieuwe spelregels een lokale economie krachtiger maken, een eerlijkere verdeling tussen arm en rijk bewerkstelligen en een leefbare wereld een stuk dichterbij brengen. Hans van Arkel van STRO (Social Trade Organisation) is hier al tientallen jaren mee bezig. En met succes. Een verslag van zijn zoektocht naar eerlijker en effectiever geld is opgetekend in het boek ‘In gesprek met Henk van Arkel, Over een @nder soort geld’ van Helen Toxopeus. Van Arkel wil in dit boek duidelijk maken dat er meerdere geldsystemen mogelijk zijn. Volgens hem denken te veel mensen dat het huidige geldsysteem de enig mogelijke werkelijkheid is, terwijl het huidige systeem nu juist onrechtvaardigheid in stand houdt en verre van duurzaam is.

Van Arkel in het boek: “Stel, er zit een Marsmannetje de aarde te bestuderen. Wat zou hij denken over geld? Dan valt direct op dat geld de economie het minst organiseert op plekken waar organisatie het meest nodig is. Wij nemen dat voor lief, maar het mannetje op Mars vraagt zich af: waarom gebruiken ze op deze planeet een organisatiemiddel dat van nature wegvloeit uit gebieden waar een betere organisatie juist het meeste nodig is, gebieden met te weinig werk en te weinig inkomen?’ Het valt hem direct op dat het geld uit die gebieden snel wegvloeit naar de rijkere gebieden. Erger nog: er wordt nieuw geld bijgemaakt waar al geld genoeg is en niet in gebieden met een tekort. De waarnemer op Mars ziet jonge mensen in strakke pakken, in snelle wagens die de ‘geldbergen’ beheren en wereldwijd zoeken naar plekken waar ze met hun geld nog snel ander geld kunnen aanzuigen, zonder dat ze zich zorgen lijken te maken of ze enige bijdrage leveren aan de vergroting van de productiviteit.”

“Het doel is duidelijk: méér geld. Hij ziet dat bedrijven en regeringen veel geld verliezen omdat ze zich moeten verdedigen tegen dit ‘speculatiegeld’. Hedgefondsen en verzekeraars lijken in een eindeloze race verwikkeld te zijn. Maar wat hij nog het gekste vindt: mensen lijken dit normaal te vinden. Terwijl de inzetten almaar hoger worden vraagt niemand zich af hoe lang dat kan doorgaan. Voor speculatie en verdedigingsconstructies samen wordt inmiddels verreweg het meeste geld gebruikt. Geen wonder dat er zulke geldwoestijnen zijn, ondanks de voortdurende groei van de totale hoeveelheid geld. En de aardbewoners halen hun schouders op en denken: zo is het nu eenmaal. We moeten er maar het beste van maken. De Marsman vraagt zich hardop af: zien ze niet hoe de mogelijkheden voor speculatie sinds de komst van de computers enorm veel groter zijn geworden? Dit is geen probleem dat weggaat, maar een gezwel dat steeds verder doorwoekert.“

Van Arkel is geen klager maar een doener. Hij is initiatiefnemer van tal van projecten die laten zien dat het anders kan. Geldsystemen die dienend zijn aan de mens en een samenleving, zonder rente en voor lokaal gebruik. Er zijn tal van voorbeelden in de wereld die bewijzen dat het werkt. Door geld in een regio uit te geven, vloeit het immers niet weg. Het wordt hergebruikt en dat komt een lokale economie ten goede. Bovendien worden de transportkosten en de vervuiling die dit met zich meebrengt, vaak niet meegenomen in de beslissing om een product aan te schaffen.

Van Arkel heeft ook het boek Eigen geld maken: @nder geld uitgegeven. Dit is een gratis doorgeefboek te bestellen op www.socialtrade.nl. Het boek verhaalt over de beweging van bedrijven, particulieren en lokale overheden die de mogelijkheden van IT-innovaties benutten om effectiever en duurzamer geld te realiseren. De inzet is de economie stukje bij beetje te bevrijden van de macht van de financiële markten en ruimte te maken voor een menselijke, circulaire economie.

Recent is door Twan Luttikhold de Utrechtse Euro ontwikkeld, een digitaal betaalmiddel voor Utrechtse bedrijven en consumenten. “Dit geld circuleert langer in onze stad en zorgt zo voor meer omzet voor lokale bedrijven. Vind elkaar voor lokale inkopen, klussen en projecten. Met rentevrije kredieten vergroten we elkaars bestedingsmogelijkheden. Zo zorgen we samen voor een sterke lokale economie”, aldus de initiatiefnemers. Inmiddels zijn ruim veertig bedrijven aangesloten. Er zijn drie manieren om aan Utrechtse Euro’s te komen: je verdient ze als bedrijf, je neemt rentevrij krediet op als bedrijf of je koopt Utrechtse Euro’s, wat zowel als bedrijf als consument kan.

Lees meer over