Klant krijgt recht op dataportabiliteit

Digiitaal (mens)

Als financieel adviseur krijgt u er een nieuwe verplichting bij: dataportabiliteit. Een onderwerp dat eens te meer illustreert hoe belangrijk het is dat u samen optrekt met professionele leveranciers van Advies- en CRM-systemen.

Vanaf 25 mei 2018 heeft elke klant van uw kantoor het recht op dataportabiliteit. Dit recht valt in twee delen uiteen:

1. desgevraagd dient u aan de klant alle door de klant aan u verstrekte persoonsgegevens op een overzichtelijke en voor de klant eenvoudig bruikbare wijze te verstrekken;

2. de klant heeft vervolgens het recht om deze gegevens aan een derde te verstrekken.

Het gaat om alle gegevens die de klant u heeft verstrekt en die u digitaal heeft opgeslagen. Dus niet om de gegevens die u heeft opgeslagen in een papieren dossier. Waarschijnlijk maakt u voor een hypotheekadvies gebruik van adviessoftware. Alle gegevens die u tijdens de inventarisatie van de klant heeft ontvangen, zoals inkomen, vermogen, levenspartner en toekomstwensen zijn te

‘In zekere zin komt er een einde aan de discussie wie eigenaar van de klantgegevens is’

beschouwen als persoonsgegevens die de klant aan u heeft verstrekt. Maar ook de gegevens die ontstaan doordat de klant binnen de relatie die u met hem heeft zelf genereert. Bijvoorbeeld de door de klant op uw site bezochte pagina’s en/of verstrekte reviews. Voor schadeverzekeringen gaat het om het schadeverleden waarbij u als de adviseur van de klant betrokken bent geweest.

Kijken we naar een hele andere sector bijvoorbeeld medische apps, dan vallen onder het recht op dataportabiliteit data als hartslag, bloeddruk en gewicht die de bouwer van deze gezondheidsapps vastlegt. Gegevens worden al snel vermoed te zijn aangeleverd door de klant. Alleen ‘gededuceerde gegevens’ en ‘afgeleide gegevens’ vallen niet onder het recht op dataportabiliteit.

Hoe moet u de gegevens aanleveren?

Als uw klant u verzoekt om aan hem de (digitale) persoonsgegevens aan te leveren die u over hem heeft, dan dient u deze gegevens in een gestructureerde, gangbare en machine leesbare vorm te verstrekken. Dat klinkt ingewikkeld. Waar het om gaat, is dat er geen kunstgrepen worden uitgehaald waardoor de klant niets kan doen met de gegevens die u hem verstrekt. Dus niet een bestand waarin de gegevens kris kras door elkaar staan. Of codes gebruiken die u wel kent, maar de klant niet. Of via een opslagtechniek die voor de gemiddelde klant niet toegankelijk is.

Hoe snel en tegen welke kosten?

Een verzoek van de klant moet ‘onverwijld’ worden gehonoreerd en mag in ieder geval niet langer dan één maand onbeantwoord blijven. Voor het verstrekken van deze gegevens mag u geen kosten in rekening brengen. Dit onderstreept het belang dat u eenvoudig, snel en tegen lage kosten vanuit uw systemen deze gegevens moet kunnen genereren. Er geldt een uitzondering voor de querulant die u blijft bestoken met informatieverzoeken. In bijzondere situaties mag u dan wel kosten in rekening brengen. Van deze uitzondering zullen naar verwachting eerder banken en verzekeraars gebruik maken dan het reguliere, financiële advieskantoor.

Overdragen van gegevens

Heeft de klant van u deze gegevens ontvangen, dan mag hij deze zonder uw toestemming aan een ander overdragen. U moet niet alleen de gegevens aan de klant kunnen verstrekken, maar ook ervoor zorgen dat de klant de gegevens direct kan doorgeven aan de andere organisatie die deze met zijn instemming kan ontvangen. Dit kan via een application programming interface (API).

Deze verplichting van dataportabiliteit geldt ook voor anderen. Een klant kan dus ook bij een bank, verzekeraar of andere financieel adviseur zijn gegevens opvragen en deze aan u overhandigen. Dataportabiliteit maakt dus in zekere mate een einde aan de discussie wie eigenaar van de klantgegevens is. De klantgegevens zijn in de eerste plaats van de klant zelf. Het is de klant die bepaalt wie deze gegevens mag hebben.

Dataportabiliteit is nadrukkelijk een recht dat in het leven is geroepen om de vrije stroom van persoonsgegevens binnen de EU te bevorderen en daarmee de concurrentie tussen ondernemingen te bevorderen. Concreet moet het voor de consument makkelijker worden om van dienstverlener te wisselen. De ‘oude’ dienstverlener kan dat niet meer verhinderen door te weigeren de gegevens die de klant heeft aangeleverd aan de klant te verstrekken. Waardoor de klant opnieuw aan een nieuwe dienstverlener kosten moet betalen om alle gegevens opnieuw te inventariseren.

Recht op dataportabiliteit

Als u data van klanten verzamelt, heeft u de wettelijke plicht de klant te informeren over het wettelijke recht op dataportabiliteit. Hierbij moet de klant duidelijk gemaakt worden dat hij ook het recht op dataportabiliteit heeft wanneer hij de relatie met uw kantoor wil beëindigen. Belangrijk is verder dat het voor de klant duidelijk is dat hij het recht op dataportabiliteit heeft náást het recht op inzage van zijn persoonsgegevens. Het recht van inzage en het recht op dataportabiliteit zijn twee verschillende rechten. Gegevens die u zelf heeft gegenereerd, bijvoorbeeld een kredietscore of een profiel van de klant (A/B/C-indeling) vallen niet onder het recht op dataportabiliteit maar wel onder het recht op inzage.

Grenzen aan verzamelen van data

Sommigen zien een toekomst waarin bedrijven massaal uit allerlei bronnen data van klanten verzamelen om daarmee – zonder dat de klant dat weet – een profiel van de klant op te stellen. Waarna de klant op de commercieel interessante momenten wordt benaderd. Met de invoering van onder meer het recht op dataportabiliteit is het echter de vraag of deze visie overeind kan worden gehouden.

Voor u als persoonlijk financieel adviseur lijkt dit niet bij voorbaat een negatieve ontwikkeling. Het is hierbij wel raadzaam dat u softwareleveranciers kiest die u in staat stellen om de data die u over klanten heeft ingevoerd, ook weer conform de wettelijke eisen te reproduceren en door te sturen. Denk in dit verband ook aan de al genoemde application programming interface. U bent verantwoordelijk voor de software die u gebruikt. Zorg dus dat uw leveranciers u kunnen helpen te voldoen aan de nieuwe eisen die gelden op grond van de invoering van de Algemene Verordening Gegevensbescherming waar onder meer het recht op dataportabiliteit uit voortvloeit.

In tien stappen naar meer efficiency

De Contactgroep Automatisering is een Stichting waarbij zestien aanbieders van software zijn aangesloten, die zich richten op zelfstandige financieel advieskantoren. De Stichting is een platform voor stakeholders die efficiënt overleg willen hebben met automatiseerders. Anderzijds beoogt de Stichting om financieel adviseurs te stimuleren beter gebruik te maken van automatisering en software, waardoor de kwaliteit van de advisering verhoogd kan worden en/of de kosten van dienstverlening kunnen worden verlaagd. Dit jaar verzorgt de Stichting tien artikelen in VVP met praktische informatie en handige tools. Meer informatie: www.contactgroep automatisering.nl

Lees meer over
Er wordt wat afgelekt in onze sector

Er wordt wat afgelekt in onze sector

Als er sprake is van een data-lek, moet een financieel advieskantoor op grond van de Wbp een melding verrichten. En er wordt wat afgelekt in onze sector. In het...

Er wordt wat afgelekt in onze sector

Er wordt wat afgelekt in onze sector

Het is bijna niet te missen: de informatie over de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) komt u van alle kanten tegemoet. Terecht want de verordening...

Data ophalen vervangt verzamelen

Data ophalen vervangt verzamelen

De wijze waarop financieel advieskantoren omgaan met informatie over klanten, verandert in de komende jaren. Een schets van nu al zichtbare ontwikkelingen en verwachtingen...

AVG zet rem op datagebruik

AVG zet rem op datagebruik

Big Data staat garant voor maximale commerciële waarde, zo leerden we tijdens allerlei congressen binnen onze bedrijfstak. De Algemene Verordening Gegevensbescherming...

MijnOverheid.nl is verder dan u denkt

MijnOverheid.nl is verder dan u denkt

De cartoon bij dit artikel illustreert treffend de situatie waarin veel financieel adviseurs op dit moment werken: iedereen heeft het druk, druk, druk. In die...

We gaan iets  nieuws doen!

We gaan iets nieuws doen!

Ondernemers die ‘iets nieuws’ willen zijn vaak volledig gefocust op één element van hun idee: hoe zal dit worden ontvangen door de consument?...