Maak de AFM eerlijker en toekomstbestendig

André van Luijk 2015

In de financiële wereld heeft de AFM als toezichthouder een behoorlijk dikke vinger in de pap. De afgelopen jaren was er veel spanning tussen de markt enerzijds en de AFM anderzijds. Gelukkig zijn de verhoudingen de laatste twee jaar verbeterd. Toch wil ik ervoor pleiten om niet alleen het functioneren van de markt te evalueren, maar ook het functioneren en de maatregelen van de AFM. Het is immers belangrijk dat (ingrijpende) maatregelen kritisch tegen het licht worden gehouden.

Het is goed om na grote veranderingen na verloop van tijd om tafel te gaan zitten en te evalueren. Ook in de financiële wereld gebeurt dit. Zo wordt binnenkort het provisieverbod geëvalueerd. Voor- en tegenstanders scherpen de messen, het belooft een verhit debat te worden. Ik geloof dat uiteindelijk de sector en de consument het meest profiteren van dit soort evaluaties. De AFM gaf de afgelopen jaren regelmatig ongezouten haar mening over de financiële sector in Nederland. Onder adviseurs zorgde dit voor veel irritatie. Bezoek een willekeurig forum op internet en lees de (al dan niet anonieme) reacties. Op borrels met vakgenoten proefde ik dezelfde negatieve sfeer. De AFM werd gezien als een monster dat de hele sector kapot maakt.

Gelukkig zijn de verhoudingen sindsdien sterk verbeterd. De AFM stuurt minder op regels en is in haar communicatie meer op de lijn van principes gaan zitten. Ook adviserend Nederland is ontdooid. De nieuwe lijn van de AFM kan op instemming rekenen. De sessies die de AFM organiseert zijn constructief en positief. Ook de communicatie is de afgelopen tijd link verbeterd. Adviseurs zien in dat ook aan hun zijde de nodige zelfreflectie ontbrak en dat niet alleen de AFM fouten maakte.

Maar papier is geduldig. Alle (extra) regels zijn nog steeds van kracht. Daardoor is innovatie in de inanciele sector in Nederland naar een nulpunt gezakt. Buiten de kaders denken gebeurt nauwelijks meer. Er zijn veel te veel regels die creativiteit in de weg staan. Het gevolg is dat Nederland achterop raakt. Een relatie van mij vertelde pas dat in de internationale wereld van de crowdfunding Nederland gemeden wordt. Er zijn te veel (belemmerende) regels.

Vooral de invulling van bepaalde (Europese) wetten door de AFM doet wenkbrauwen fronzen. Zo is er bijvoorbeeld onvrede over de invulling van de Mortgage Credit Directive (MCD). Deze wet moest worden ingevoerd op last van de EU, maar het probleem waarvoor deze wet in het leven was geroepen, speelde zich vooral af in andere Europese landen. Ik vraag mij af of de overheid en de AFM niet te veel het beste jongetje van de Europese klas willen zijn. Met als gevolg dat klanten met een medisch traject of een starterslening fors grotere risico’s lopen. Ook ondernemers zullen vaker achter het net vissen. Minister Blok gaf na overleg met de AFM weliswaar aan dat adviseurs nu al weten hoeveel we in 2018 minder kunnen financieren, maar er zijn doorlopend veranderingen op verschillende niveaus. Iedere keer weer hebben die veranderingen consequenties. Voor de adviseur is dat prettig, hij of zij heeft meer advieswerk, maar de consument betaalt de rekening. Letterlijk.

‘Hoewel de AFM de afgelopen jaren veel goeds heeft gedaan, blijft er veel irritatie onder adviseurs’

Hoewel de AFM de afgelopen jaren veel goeds heeft gedaan, moet het hier en daar toch anders. Nederland kent een traditie met scheiding van machten. De AFM is echter vaak zowel de wetgevende, als de uitvoerende en de rechtsprekende macht. Wat mij betreft is dit niet houdbaar. Een mogelijke oplossing zou kunnen zijn dat bij een conflict tussen de AFM en een financieel dienstverlener de Kifid een (bindende) uitspraak doet.

Hoe maken we de AFM eerlijk(er) en daarmee toekomstbestendig? Ik hoop dat ik met deze column een aanzet heb gegeven voor een uitgebreide evaluatie van en binnen de AFM.

Lees meer over
Doorstromer loopt al vanaf 2021 risico

Doorstromer loopt al vanaf 2021 risico

In 2001 werd besloten dat de hypotheekrenteaftrek nog maximaal dertig jaar blijft bestaan. De gevolgen van deze aanpassing zijn groot. Voor mensen met een aflossingsvrije...

De keerzijde van ‘lean’

De keerzijde van ‘lean’

Het hypotheekproces gaat – en moet – steeds sneller. Moest een klant voorheen meer dan een week wachten, inmiddels worden er al hypotheken binnen een...

"Hypotheekadviseur speelt voor aankoopmakelaar"

"Hypotheekadviseur speelt voor aankoopmakelaar"

"Het valt mij op dat hypotheekadviseurs regelmatig voor ‘aankoopmakelaar’ spelen. Dan worden de aankoopkosten bij de hypotheekkosten opgeteld. Op...

Gelijkheidsdrijvers

Gelijkheidsdrijvers

Er wordt vaak gezegd dat onafhankelijke hypotheekadviseurs en hun collega’s bij banken niet op hetzelfde speelveld spelen. Door het ongelijke speelveld zou...

"Minister van Wonen met échte visie is welkom"

"Minister van Wonen met échte visie is welkom"

Moet er in het nieuwe kabinet een opvolger komen van minister van Wonen Stef Blok? De website Kop-Munt vroeg het aan André van Luijk (Woonvisie) en Lodewijk...

Van luijk: "maak AFM eerlijker en toekomstbestendig"

Van luijk: "maak AFM eerlijker en toekomstbestendig"

"Hoe maken we de AFM eerlijk(er) en daarmee toekomstbestendig? Ik hoop dat ik met deze column een aanzet heb gegeven voor een uitgebreide evaluatie van en binnen...