Provisieverbod onthoudt klant keuzes

Harrie-Jan van Nunen portret

Wie had durven voorspellen dat de invoering van het provisieverbod zou leiden tot een verbod van betalingen door aanbieders aan softwareleveranciers? Inmiddels is het een feit. Ondanks de (goede) redenen voor deze zienswijze, vraag ik me af of de wal hier het schip niet keert.

Nagenoeg alle hypotheekadviseurs maken gebruik van een extern adviespakket. De hypotheekberekeningssoftware stelt de adviseur niet alleen in staat een goede inventarisatie en een passend advies(rapport) te maken, de adviseur kan hiermee ook vergelijkingen maken tussen producten van verschillende aanbieders. Tot vorig jaar was het gebruikelijk dat de aanbieders – de softwareleveranciers – betaalden om hun producten te laten inbouwen en te onderhouden. De adviseur kreeg op deze manier veel producten tot zijn beschikking die hij eenvoudig kon vergelijken, terwijl zijn licentiekosten binnen de perken bleven.

De AFM is van mening dat wanneer een aanbieder die moet betalen om te worden opgenomen in het adviespakket – indirect – betaalt om te worden meegenomen in het advies. Het wel of niet betalen heeft daardoor mogelijk invloed op de uitkomst van het advies. Wanneer een aanbieder immers niet betaalt, bestaat de kans dat zijn product niet wordt opgenomen in de software, waardoor de adviseur het product niet meeneemt in zijn advies. Een vorm van sturing en dus in strijd met doel en strekking van het provisieverbod.

Op dit moment is het niet meer toegestaan dat softwareleveranciers gelden ontvangen van aanbieders voor de inbouw van producten. Hierdoor ontstaat er een meer gelijk speelveld tussen aanbieders die wel (kunnen) betalen en aanbieders die dit niet kunnen.

Ongelijk speelveld

Nu aanbieders niet meer mogen betalen, is de aanbieder afhankelijk van de welwillendheid van de softwareleverancier of zijn producten wel of niet worden ingebouwd. Programmeertijd en -geld kan maar één keer worden ingezet, waardoor de softwarebouwer meer en vaker keuzes moet maken. Veel inbouwen betekent veel tijd en dus geld investeren, waardoor de licentieprijs omhoog moet. Zijn adviseurs bereid om meer te betalen, zodat ze meer producten beschikbaar krijgen in hun programma? In de praktijk blijkt dat gebruikers graag de beschikbaarheid hebben van grote (gevestigde) partijen en veel minder van kleine, onbekende of nieuwe spelers. Zeker als dit invloed heeft op de maandelijkse licentiekosten. Inmiddels zijn we zover dat niet alle aanbieders meer in alle pakketten zitten.

Voor nieuwkomers wordt het moeilijker om hun producten aan de man te brengen, wanneer ze niet worden opgenomen in de software. Hierdoor worden consumenten mogelijk goede producten onthouden. Waar is het beoogde gelijke speelveld?

Een ander gevolg van het provisieverbod is dat er een blokkade ontstaat op productinnovatie. Als voorbeeld noem ik de nieuwe woonlastenverzekering van Cardif. Zonder een waardeoordeel te vellen over het product, kan in ieder geval gesteld worden dat hier sprake is van een innovatief product. Het is een oplossing die anders is dan de tot nu toe beschikbare oplossingen. Hierdoor zal het product zeker aansluiten bij een groep consumenten die op dit moment geen (traditionele) woonlastenverzekering afsluiten.

De innovatie binnen het product heeft tot gevolg dat de softwareleverancier zich niet kan beperken tot het enkel inbouwen van de premiemodule. De uitwerking van het verzekeringsproduct heeft immers ook een forse impact op het adviesrapport. Door de extra kosten die hiermee gepaard gaan, is het voor de softwareleverancier niet interessant om het product in te bouwen. Tot op heden is dit nieuwe product dan ook in geen enkel adviespakket ingebouwd. Het provisieverbod heeft tot gevolg dat consumenten nieuwe producten worden onthouden. Het risico van het niet inbouwen zal aanbieders daarnaast ook niet stimuleren om nieuwe (innovatieve) producten te ontwikkelen.

‘Gevolg van het provisie verbod is dat er een blokkade op productinnovatie ontstaat’

Het provisieverbod heeft als doel de adviseur vrijer te maken, zodat hij zich volledig kan richten op het belang van zijn klanten. Maar dit belang wordt niet bereikt wanneer we consumenten keuzes moeten onthouden als gevolg van ditzelfde provisieverbod!

Lees meer over
Dnb houdt verzekeraars bij de les

Dnb houdt verzekeraars bij de les

DNB zegt scherp in de gaten te houden of verzekeraars hun verdienmodellen werkelijk aanpassen aan de nieuwe realiteit. De toezichthouder in haar net verschenen 'Toezicht...